តើអ្វីទៅជាទំហំរូប?
នៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ យើងតែងតែនិយាយថា "ផ្លែឪឡឹកនេះធ្ងន់ណាស់" ឬ "សាលារៀននៅឆ្ងាយណាស់"។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ យើងត្រូវការភាពច្បាស់លាស់។ ដូច្នេះហើយទើបយើងប្រើប្រាស់ ទំហំរូប (Physical Quantities)។
និយមន័យ៖ ទំហំរូប គឺជាលក្ខណៈនៃវត្ថុ ឬបាតុភូតរូប ដែលយើង អាចវាស់វែងបាន និងអាចសម្ដែងជា តម្លៃលេខ រួមជាមួយ ខ្នាត។
ឧទាហរណ៍៖ ម៉ាសរបស់សិស្សម្នាក់គឺ ៤៥ kg (៤៥ គឺជាតម្លៃលេខ, រីឯ kg គឺជាខ្នាត)។
ប្រភេទនៃទំហំរូប
ទំហំរូបត្រូវបានបែងចែកជា ២ ប្រភេទធំៗ៖
- ទំហំគោល (Base Quantities): ជាទំហំឯករាជ្យដែលមិនពឹងផ្អែកលើទំហំផ្សេង។ តាមប្រព័ន្ធខ្នាតអន្តរជាតិ (SI) មានទំហំគោលចំនួន ៧ ប៉ុន្តែសម្រាប់ថ្នាក់នេះយើងសិក្សា ៤ សំខាន់ៗ៖
- ប្រវែង (Length): ខ្នាតអន្តរជាតិគិតជា ម៉ែត្រ (m)
- ម៉ាស (Mass): ខ្នាតអន្តរជាតិគិតជា គីឡូក្រាម (kg)
- ពេល (Time): ខ្នាតអន្តរជាតិគិតជា វិនាទី (s)
- សីតុណ្ហភាព (Temperature): ខ្នាតគិតជា អង្សាសេ (°C) ឬ កែលវិន (K)
- ទំហំចម្លង (Derived Quantities): ជាទំហំដែលកើតចេញពីការគណនាទំហំគោលបញ្ចូលគ្នា។
- ក្រឡាផ្ទៃ (Area): ប្រវែង × ទទឹង (ខ្នាត m²)
- មាឌ (Volume): បណ្តោយ × ទទឹង × កម្ពស់ (ខ្នាត m³)
- ល្បឿន (Speed): ចម្ងាយ ចែកនឹង ពេល (ខ្នាត m/s)
🔬 មន្ទីរពិសោធន៍អនុវត្តជាក់ស្តែង
សូមជ្រើសរើស វត្ថុ ខាងក្រោម បន្ទាប់មកជ្រើសរើស ឧបករណ៍វាស់វែង ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ដើម្បីស្វែងរកទំហំរូបរបស់វា!
១. ជ្រើសរើសវត្ថុ/សកម្មភាព
២. ជ្រើសរើសឧបករណ៍